لودینگ

 خوان پر خان خانواده  (بخش پایانی)

یادداشت

 خوان پر خان خانواده  (بخش پایانی)

 

 خوان پر خان خانواده

 (بخش چهارم و پایانی)

دکتر سید محسن فاطمی

فوق دکترای روان شناسی از هاروارد

“خانواده” در ایران با چالشها و مشکلات جدی روبه رو است. از سویی در بعد نظری و در کلمات و واژگان و شعارها، خانواده به عنوان اصلی­ترین نهاد اجتماعی در آفرینش آرامش و ارزش معرفی می­شود و در گفتارهای نظری اولویت خاص را با ساحت ویژه ی خود نشان می­دهد و از سویی واقعیتهای روزافزون زندگی، شکافهای­ طبقاتی، معضلات اقتصادی و اجتماعی، آلام درون فردی و چالشهای­ بین فردی، به طور فزاینده­ای خود را آشکار می­سازد.

پیشرفت رعدآسای تکنولوژی و ورود آن در صحنه­های مختلف زندگی، شتاب­زدگی، سرعت، تراکم فعالیتها، مصرف­گرایی، توزیع نگاه مادی­گرایانه، ترویج سطحی­نگری، دور شدن از تعمق، فشار گروه همتا، رقابتهای ناسالم و تنهایی برخاسته از عدم مواجه با واقعیتهای نوظهور زندگی، چیدمان خانواده را با تکانه­های جدی­ای همراه ساخته است. گسترش این تکانه­ها و کمرنگ شدن پیمانهای عاطفی و افت اکسیژن عاطفی آسیبهای جدی و عمیقی را به خانواده وارد می­سازد. شکلهای مختلف تظاهر، تجلیات سالوس و دوگانگی، دوری از اصالتها، کمرنگ و بی­معنا شدن هویت پویا، سرگشتگی و بهم ریختگی درونی، عدم امنیت درونی، اضطرابها و افسردگی روزافزون، آثار مختلف آسیبها را نشان می­دهد. گسترش رابطه­های تصنعی، رخت بربستن معنا از زندگی، رفتارهای کلیشه­ای و قالبی، و بحران در تصمیم­گیری، از آثار دیگر این بهم ریختگیها­ هستند.

عدم تعریف پروژه­های علمی و کاربردی برای اجرای طرحهای مبتنی بر ارتقاء حال خانواده، بسنده کردن به شعارهای پرطمطراق و عدم تمرکز بر پروژ­های فرهنگی چندجانبه- که تعامل خانواده، مدرسه، محله و رسانه را به­طور عمیق دنبال کند- عدم ارتباط عمیق میان آموزه­های فرهنگ دینی و تجربه ی زیستی، نگاههای سطحی و ظاهرگرایانه به معضلات خانوادگی، عدم کندوکاو در حوزه ی زیرساختهای فرهنگی و اجتماعی، مدیریت غیر علمی، سطحی و عاری از تعمق در حوزه­های مختلف اجتماعی، روحی و روانی، عدم شناخت دقیق از روانشناسی رسانه و آثار آن در حوزه های مختلف خانوادگی، اضطراب آفرینی آگاهانه و ناآگاهانه ی بسیاری از مراکز اجرایی، و انشقاق میان باورها و عملکرد در سطح خرد و کلان در بی­توجهی نسبت به آسیبهای خانواده موثر بوده و هست.

آسیبهای درون خانوادگی می­توانند متأثر از مجراهای مختلفی باشند که در بعضی موارد از یک رابطه ی خطی ریاضیاتی تبعیت نمی­کنند. تضعیف پیوندهای عاطفی، دور شدن از ارزشهای مشترک، احساس تزاحم برخاسته از التزامهای خانوادگی، کاهش صمیمیت، کسری شور و شوق، در زمینه­سازی آسییبهای­ مختلف خانوادگی نقش­آفرینی می­کند. وقتی عاملیت در خانواده نفی شود و التزامها کمرنگ گردد، و احساس بی­هویتی در فضای خانواده سیطره پیدا کند، تیرگی فضای ارتباطی پیدا می­شود.

 

خانواده در ایران با چالشهای مهم هویتی و فرهنگی روبه­رو است. مواجهه با سیر نصیحتهای مکرر و تجویزهای کلی بدون ارتباط با واقعیتهای زیستی، مشاهده تناقضهای مختلف در عرصه­های گوناگون، فقدان پایگاه قدرتمند فکری پاسخگو­ به شبهات نوظهور در درون خانواده، عدم فراهم بودن برنامه­های منسجم، روشنگر، کمک­رسان، راه­ حل محور، آگاهی بخش، از رسانه درعرصه ی مسائل و بحرانهای نوظهور خانواده، دور شدن از پایگاههای اعتقادی، دینی و فکری خانواده ی پویا، خانواده را با تزلزلی پرتنش همراه ساخته است.

شکست خانواده، شکست هویتها را همراه خواهد داشت و فروپاشی خانواده، اضمحلال حماسه­ها را خواهد آورد. گسست از ارزشها سردرگمی خانواده را در رویارویی با بحرانها­ به دنبال خواهد داشت.

تعریف برنامه­ها و پروژه­های علمی منسجم برای احیای خانواده، آشکار ساختن سرمایه­های موجود در خانواده و توجه به نقش کاربردی آنها در حل معضلات، آفرینش امید برای مدیریت چالشها، یادگیری تاب­آوری در میدان عمل، افزایش ارتباط پویا با سیستم باورها، تقویت امنیت درونی، فراهم ساختن تسهیلات اجتماعی کمک­رسان، گسترش حمایتهای همه جانبه ی اجتماعی، حل معضلات اقتصادی به­طور واقعی و دور از شعارهای عوام­فریبانه، آشتی با رحمت­محوری در مدیریت ارتباط، سم­زدایی از سطوح مختلف مسموم کننده­های فردی و اجتماعی، فهم جدی روانشناسی رسانه و کاربرد آن در عمل، می­توانند در نگاه پویا به خانواده و احیاء سلامت خانواده نقش­آفرینی کنند.

 

 

 خوان پر خان خانواده  (بخش اول)

خوان پر خان خانواده (بخش دوم)

خوان پر خان خانواده (بخش سوم)

اشتراک گذاری
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
Share on print
Print
جدیدتربن مطالب
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *