لودینگ

افول سرمایه اجتماعی

گفت‌وگو

افول سرمایه اجتماعی

گوشه چشم- این روزها مسوولیت اجتماعی رو به افول است. جامعه شناسان بر این عقیدند سرمایه اجتماعی در مقایسه با سایر سرمایه‌ها مهم‌ترین و باارزش‌ترین مقوله‌ای است که وجود آن در هر کشوری می‌تواند نشانه‌ای از سلامت جامعه باشد یا فقدان آن می‌تواند بستر و زمینه‌ای برای انواع انحرافات و آسیب‌های اجتماعی گردد. در حال حاضر جناح‌های سیاسی در ارتباط با آسیب‌زدن به اعتماد عمومی از همدیگر سبقت می گیرند و بعضا یکدیگر را متهم می‌کنند، غافل از اینکه همه‌، با شدت و ضعفی در این وضعیت سهیم هستند. چه بسا آنچه موجب پیوند آحاد یک جامعه یا یک ملت می‌شود حس تعلق اجتماعی و هویت واحدی است که آحاد آن جامعه یا ملت با اتکا به آن خود را متعلق به یک گروه بزرگ می‌دانند. هر چه عوامل تقویت‌کننده این حس و پیوندها قوی‌تر باشد حس تعلق گروهی و همبستگی در میان یک گروه اجتماعی یا یک جامعه قوی‌تر و پایدارتر است. اما اگر به دلایلی عوامل مقاوم و مستحکم‌کننده پیوندهای یک ملت یا جامعه ضعیف‌تر شوند به تدریج حس همبستگی گروهی کاهش می‌یابد، فردیت بر حس تعلق جمعی می‌چربد و به تدریج ریشه‌های همبستگی اجتماعی تضعیف می‌شود.

رواج بی اعتمادی عمومی
دکتر علی رضا شریفی یزدی، جامعه شناس و روانشناس اجتماعی درخصوص دلایل کاهش مسوولیت اجتماعی به « گوشه چشم » گفت: متاسفانه امروزه شاهد کاهش حس همبستگی اجتماعی در جامعه هستیم که ادامه این روال منجر به سستی تار و پود جامعه می شود. کاهش مسوولیت اجتماعی ناشی از فشارهای اقتصادی و تمرکز توجه و ذهنیت اکثریت مردم برای حل نیازهای معیشتی‌شان است اما نمی‌توان در تحلیل کلی فقط فشارهای اقتصادی را مسبب آن دانست. باید به عوامل مختلف تقویت‌کننده گسست‌های اجتماعی توجه کرد و برای آن راه‌حل پیدا کرد زیرا آنچه گریزناپذیر است ضرورت درمان این بیماری خورنده اجتماعی است.
وی افزود: امروزه دولت در شرایط حساسی به سر می برد. مشکلات دولت اعم از سیاست خارجی، رویارویی با تحریم‌ها و کاهش منابع درآمد با کاهش عملکرد به ویژه در بخش حمایت و رفاه اجتماعی است، به همین دلیل، فاجعه تضعیف سرمایه اجتماعی و حس مسوولیت اجتماعی تشکل‌های مردمی روی ترسناک خود را نشان داده است. بنابراین کاهش سرمایه های اجتماعی مقدمه بحران های اجتماعی است. زیرا در پی کاهش مسوولیت اجتماعی، آسیب های اجتماعی افزایش پیدا می کنند.


این جامعه شناس با تاکید بر این که دولت ها وظایفی دارند و چون به آنها عمل نمی شود اعتماد از بین می رود، افزود: اولین اقدام دولت ها این است که رابطه شفاف با مردم داشته باشند و در دومین گام، شناخت حقوق مالکیت معنوی مردم مهم است. اقدام دیگر تامین امنیت داخلی و خارجی است. همچنین دولت ها باید استانداردها و معیارها را مشخص کنند و آخرین اقدام این است که به عنوان دستگاه بی طرف حضور داشته باشند تا اعتمادسازی انجام شود. اعتماد به سختی شکل می گیرد اما به راحتی از بین می رود و پیامد کاهش اعتماد اجتماعی از عملکرد دولت یا نهادی که خود دولت تشکیل داده است، نشات می گیرد؛ چرا که این عملکرد در برابر مردم و نیازهای آنها پاسخگو نبوده است.
این دکترای جامعه شناسی ایران تاکید کرد: مهاجرت، افسردگی و نارضایتی عمومی در عرصه های مختلف پاسخ های مردم به عدم کارایی دولت ها و نهادها است.
به گفته وی باید بین مردم و دولت ارتباط دوسویه برقرار شود و چنانچه این ارتباط برقرار نشود اعتماد فرو می ریزد و جامعه دچار اختلال می شود؛ چرا که اعتماد چسب و سیمان اجتماعی است و اگرچه دیده نمی شود اما حضور آن ضروری است.
دکتر شریفی یزدی با تاکید بر تبعات منفی کاهش مسوولیت اجتماعی در جامعه گفت: مهمترین پیامد کاهش سرمایه اجتماعی در جامعه، بروز آسیب های اجتماعی است. وقتی اخبار فساد اقتصادی، فساد اداری در بین مسوولان در جامعه منتشر می شود، اولین و مهمترین موضوعی که به سراغ مردم می آید، نا امیدی و بی اعتمادی به دستگاه های دولتی و دیگر افراد جامعه خواهد بود. مردم نظاره گر رفتار دولت با ملت هستند و همین دیدنه باعث می شود که درون ذهنشان تر و خشک را با یکدیگر قضاوت کنند. قضاوت آنها منجر به عدم مشارکت در جامعه می شود. بنابراین سرمایه اجتماعی کاهش پیدا می کند.

اشتراک گذاری
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
Share on print
Print
جدیدتربن مطالب
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *