لودینگ

   بررسی مسئولیت اجتماعی در گفت وگو با محمد عطریانفر

   بررسی مسئولیت اجتماعی در گفت وگو با محمد عطریانفر

 بررسی مسئولیت اجتماعی در گفت وگو با محمد عطریانفر

 

مثلث جامعه

گوشه چشم- برای بقای هر جامعه نیاز به ۳ ضلع: اعتماد، سرمایه ی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی است. اگر هریک از این اضلاع دچار ضعف شوند آن جامعه روبه فروپاشی اجتماعی پیش می رود. اما در مقابل قوت و تثبیت این سه ضلع، کشوری محکم و استوار را به وجود می آورد. حال جامعه، امروزه در روزهای کرونایی دچار ضعف عمیقی در لایه های زیرین جامعه شده که البته فشار های اقتصادی شکافهای بین این اضلاع را روز به روز افزایش می دهد. با این وجود برای بقای هر جامعه، افراد آن یا به تعبیری سرمایه های اجتماعی هر جامعه  باید به یکدیگر و دولتشان اعتماد و درد مشترک داشته باشند. تنها در این صورت است که مسئولیت اجتماعی از دل آن جامعه رشد و نمو می کند.

در همین راستا محمد عطریانفر، جامعه شناس و  عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی درباره ی مسئولیت اجتماعی به «گوشه چشم» گفت: مسئولیت اجتماعی در ادبیات کلی یک امر متقابل بین شهروندان و شهریاران است. وقتی یک جامعه جمعیتی در یک جغرافیای جمعیتی شکل می گیرد برای اداره ی آن جامعه نمایندگانی از درون مجموعه انتخاب می شود. آنها به عنوان حاکمان، مدیران و داوران مسئولیت اداره جامعه را به عهده می گیرند.

اگر چنان چه این اتفاق یک اتفاق منطقی و عرفی باشد و نمایندگانی که مردم انتخاب کردند به عنوان دولت کشور را اداره کنند در یک فرآیند غریزی بین انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان یک پل ارتباطی و پل اعتماد برقرار می شود و تا زمانی که منتخبین یک جامعه به تکالیف عرفی و اجتماعی خودشان عمل کنند طبیعتا پیوند اعتمادآمیز بین افراد برقرار خواهد بود. مسئولیت اجتماعی از درون این پل ارتباطی می گذرد و اگر شما بتوانید در یک جامعه این ربط منطقی را به صورت پایدار حفظ کنید منطق این ارتباط  به ما حکم می کند که مسئولیت اجتماعی برقرار است.

وی افزود: مسئولیتهایی که بین شهروندان و حاکمان وجود دارد در سه سر فصل قابل تفکیک است: سر فصل اول مجموعه ای از مسئولیتهایی که حاکمان در قبال شهروندان عهده دارند و باید پاسخگو باشند. سر فصل دوم تکالیفی که مردم در عین حالی که نمایندگانی را برای اداره ی کشور بر می گزینند و مسئولیتی بر عهده ی آنها می گذارند چون منبع الهام بخش قدرت هستند این مردم در مقاطعی باید تکالیفی در قبال رهبرانشان ایفا کنند.

سرفصل سوم بین شهروندان در مقام استقلالی که نزد آنها دارند مجموعه ای از داد و ستد های اجتماعی وجود دارد یک رابطه ی منطقی بین شهروندان وجود دارد که این ارتباط، بین آحاد شهروندان باید مبتنی بر نظم منطقی و چارچوب داوری درست شکل بگیرد. هریک از این سرفصلها پایه ی مسئولیت اجتماعی است. هر مقدار روابط سه گانه ای- که بین این سه سر فصل مطرح کردم- قویتر باشد طبیعتا مسئولیت اجتماعی هم جدیتر است.

   بررسی مسئولیت اجتماعی در گفت وگو با محمد عطریانفر

بررسی مسئولیت اجتماعی در گفت وگو با محمد عطریانفر

 

نقش قانون بر مسئولیت اجتماعی

عطریانفر با اشاره به نقش قانون در افزایش مسئولیت اجتماعی در بین عموم عامه تصریح کرد: قانون عبارتست از توافق اجتماعی که جامعه آن را برای نظم امور به رسمیت می شناسند. قانون در نظام حقوقی ساختارهای قدرت تا زمانی مورد اعتماد است که اکثریت نیرومندی از جامعه آن قانون را به رسمیت بشناسند. البته قانون وحی منزل نیست. پایه ی قانون عرف است، بنابراین وقتی موضوعی در جامعه مطرح می شود آن موضوع باید بین مردم معروف باشد.

در این صورت پایه ی عرف معروف است، لذا زمانی قانون مورد احترام همگان است که پایه ی قید و بندها و دستورات نواحی قانون تکیه بر عرف باشد. اگر چنان چه قانون از عرف تبعیت کند آن قانون در بین عموم عامه مورد احترام واقع می شود. بنابراین قوت داوری عرف از داوری قانون بیشتر است. با این اوصاف قانون در میزان مسئولیت اجتماعی نقش بسزایی دارد. روی دیگر نقش قانون در جامعه حق الناسی است که در بین افراد وجود دارد.

وی افزود: وقتی از حق الناس سخن می گوییم در واقع از روابط در هم تنیده ی زندگی شهروندان صحبت می کنیم. حق الناس همواره در زندگی ما شهروندان وجود دارد و باید مراقب باشیم هیچ گاه به یکدیگر آسیبی وارد نکنیم. مسئولیت اجتماعی هم می تواند یکی از مترجمان حق الناس باشد، به صورتی که اگر شهروندان حق یکدیگر را رعایت کنند اعتماد و مسئولیت هم بین افراد جامعه بیشتر خواهد بود.

 

رابطه ی عمیق بین سرمایه و مسئولیت اجتماعی

عطریانفر درباره ی رابطه ی سرمایه ی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی اظهار کرد: وقتی برای بقای امری به دنبال تضمین هستید باید ابتدا مقام ایجاد را در نظر بگیرید. فرض کنید می خواهید جاده ای را آسفالت کنید ابتدا باید بدانید چه عواملی در ایجاد یک آسفالت خوب موثر بوده و برای بقای این جاده باید به گونه ای از آن استفاده کرد که به  مولفه های قوام بخشیده ی آن لطمه وارد نشود.

قاعدتا اگر بر روی آسفالت قیر ریخته شود آن جاده از بین می رود. بنابراین باید برای بقای سرمایه ها ی اجتماعی از عوارض و ناهنجاریهایی که در مقام ایجاد همان سرمایه های اجتماعی می توانسته سم مهلکی باشد فاصله بگیریم.

 

شیوع بی اعتمادی

محمد عطریانفر درخصوص میزان اعتبار سنجی مردم در روزهای کرونایی گفت: اگر چه بیماری کرونا در کشورهای مختلف به طور متفاوت اتفاق افتاد اما انسانها  در مقابل کروناویروس از یک هویت فیزیولوژی واحد واکنش نشان دادند. بیماری کرونا در جامعه ی چینی با جمعیت بیش از یک میلیارد به طور کامل ریشه کن شد اما چگونه؟ طبیعتا همکاری، همیاری و پذیرش مسئولیت اجتماعی از سوی مردم در ریشه کن کردن ویروس بسیار موثر بوده، اما در کشور ما با وجود افراد حاضر در ستاد کرونا و وزارت بهداشت که هر روز شیوه نامه های بهداشتی را فریاد می زنند اما گوش شنوایی برای این دستورات وجود ندارد. بنابراین امروزه با شیوع کرونا مسئولیتهای اجتماعی در بین مردم کمرنگ شده است.

البته رابطه ی بین دولت و ملت موجب تنزل شده است و هر دو طرف حق دارند و در این بین از یک ضلع سومی غافل شدیم به نام اعتماد. متاسفانه اعتماد در بین افراد از بین رفته است. وقتی مردم متوجه می شوند که مسئولان صدای آنها را نمی شنوند مردم دچار یاس و ناامیدی می شوند و در مواقع اضطراری همانند حال دیگر به حرفهای مسئولان گوش نمی دهند. اگر چه لطمه ی این گوش فرا ندادن هم به خودشان وارد می شود اما باز به گفته های مسئولان اعتماد نمی کنند.

 

اشتراک گذاری
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
Share on print
Print
جدیدتربن مطالب
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *