لودینگ

تازه های نشر

معرفی کتاب

تازه های نشر

ترجمه «آموزه حقیت افلاطون» و «با مغرمان چه باید بکنیم؟» چاپ شد

دو کتاب «آموزه حقیت افلاطون» و «با مغرمان چه باید بکنیم؟» توسط نشر لگا منتشر و راهی بازار نشر شدند.

به گزارشخبرنگار مهر، ترجمه دو کتاب «آموزه حقیت افلاطون» و «با مغرمان چه باید بکنیم؟» به‌تازگی توسط نشر لگا منتشر و راهی بازار نشر شده‌ است. این‌دو کتاب، عناوین مجموعه «درنگ‌ها» هستند که این‌ناشر چاپ می‌کند. این‌مجموعه دربرگیرنده آثار فلسفی کوتاه نویسندگان و فلاسفه جهان است که زمینه‌های متفاوت، از ادبیات و زیبایی‌شناسی گرفته تا روانکاوی فرویدی-لاکانی، سنجش علوم شناختی، الاهیات، ایدئالیسم آلمانی و نقد سرمایه‌داری را ارائه می‌کند.

اندیشه‌های مضمون در کتاب«آموزه حقیقت افلاطون»نوشته مارتین هایدگر و برگردانده شده از زبان آلمانی توسط طالب جابری، به درسگفتار هایدگر در نیمسال زمستانی ۱۹۳۲-۱۹۳۱ در فرایبورگ با عنوان «درباره ذات حقیقت» برمی‌گردند. متن این‌مقاله در سال ۱۹۴۰ تنظیم شد و نخستین بار در سال ۱۹۴۲ به چاپ رسید.

همگان کم‌وبیش با تمثیل غار افلاطون که در کتاب «جمهوری» افلاطون آمده آشنایی دارند. مردمانی از همان آغاز کودکی درون غاری در غل‌وزنجیرند و نمی‌توانند تکان خورده یا سر خود را به عقب برگردانند. پشت‌سر آنها دیواری است که اشیایی از بالای آن عبور داده می‌شود. آتشی در آن‌سوی این دیوار روشن است که سبب میشود سایه این اشیا روی دیواره غار بیفتد. زندانیان این غار در تمام عمر خود تنها همین سایه‌ها را میبینند و تنها همین‌ها را موجودات «حقیقی» می‌انگارند. اما اگر یکی از آنها آزاد شده و به بیرون غار برود، آن‌گاه اشیای حقیقی و خورشیدی را که اشیا در نور آن قابل‌رؤیت‌اند خواهد دید. این غار و زندانیانش تصویری از زندگی روزمره ماست. سایه‌های درون غار همان اشیای معمولی هستند که هر روز با آن‌ها سروکار داریم. آتش درون غار تصویری از خورشید است. اشیای بیرون غار تصویری از «ایده‌ها» یا «مُثل» افلاطون و خورشید تصویری از ایده ایده‌ها یا مثال خیر است.

بحث اصلی رساله حاضر همین تمثیل غار است. اما مارتین هایدگر در تفسیر خود به‌دنبال چیست؟ همان‌گونه که از نام این رساله پیداست، هایدگر با تفسیر خود قصد دارد آموزه «حقیقت» افلاطون را شرح دهد. حقیقت (همچنین صدق و راستی) در زبان یونانی ἀλήϑεια (آلثیا) گفته میشود که آن را در آلمانی به Wahrheit و در انگلیسی به truth ترجمه میکنند. هایدگر معتقد است معنایی که ἀλήϑεια نزد یونانیان داشته در این ترجمه‌ها (هرچند ترجمه‌هایی درست باشند) مفقود شده است. این ترجمه‌ها برای برگردان تجربه یونانیان از هستی و حقیقت که از نظر هایدگر تقدیر آنها بوده، به زبان و تقدیر کنونی انسان غربی ناکارآمد هستند. هایدگر معتقد است تمثیل غار افلاطون تغییر و چرخشی را در ذات «حقیقت» نشان می‌دهد که از زمان افلاطون بر تفکر مغربزمین مستولی بوده است.

این‌کتاب با ۶۵ صفحه و قیمت ۲۶ هزار تومان منتشر شده است.

کتاب«با مغرمان چه باید بکنیم؟»نوشته کاترین مالابو زبان‌شناس و فیلسوف اهل فرانسه است که با ترجمه علی حسن‌زاده منتشر شده است. او به «مغزپژوهی و نورولوژی» گرایش دارد و شاگرد ژاک دریدا است. مالابو با پرداختن به وجهی از کارکرد مغز که به انعطاف‌پذیری آن اشاره دارد، سعی می‌کند تا سیاست و فرهنگ امروز را با علم مغزپژوهی، با طبیعت آشتی دهد.

«انسان‌ها مغزِ خویش را می‌سازند، اما نمی‌دانند که چنین می‌کنند» بر اساس نگرش سنتی و مکانیکی، مغز اندامی مرکزی و مرکزیت‌بخش بود، ماشینی که همه اندام‌های دیگر را کنترل می‌کند. این‌نگرش مرکزیت‌بخش به مغز برای مدت‌ها نشان‌دهنده ایدئال حکمرانی بود: رهبری یگانه که همه اعضا را هدایت و کنترل می‌کند. با این‌همه، علوم اعصاب جدید این نگرش به مغز را در هم کوبیده‌اند و مغز را نه ماشینی خودآیین بلکه شبکه‌ای از به‌هم پیوستگی‌های نورونی می‌انگارند که هیچ مرکزیت ندارد. این‌تغییر نگرش به مغز با تدبیری بنیادین در شیوه‌های سازمان‌دهی اجتماعی و سیاسی همراه بوده است. پلاستیسیته مغز پیامدهای سیاسی و اجتماعی‌ای دارد که از قضا همخوان با روح سرمایه‌داری است و عالمان اعصاب به‌کل از آن غافلند. کاترین مالابو در کتاب حاضر سویه سیاسی و اجتماعی مفهوم پلاستیسیته را بررسی می‌کند و می‌کوشد معنای رادیکال و رهایی‌بخش پلاستیسیته مغز را بپروراند. از همین‌روست که او سخن معروف مارکس درباره تاریخ را در مورد مغز به کار می‌برد: «انسان‌ها مغز خویش را می‌سازند، اما نمی‌دانند که چنین می‌کنند».

این‌کتاب هم با ۱۱۸ صفحه و قیمت ۴۰ هزار تومان منتشر شده است.

 

 

 

 

ایبسن به روایت فیلسوفان؛ هدا گابلر راوی ملال‌های زندگی مدرن است

کتاب «ایبسن و فلسفه: جستارهایی درباره هدا گابلر» توسط نشر خوب منتشر شد که در آن برخی از فیلسوفان معاصر به تحلیل نمایشنامه «هدا گابلر» نشسته‌اند و نقد زندگی مدرن توسط ایبسن از مباحث آنهاست.

به گزارشخبرنگار مهر، نشر خوب کتاب «ایبسن و فلسفه: جستارهایی درباره هدا گابلر» نوشته گروه نویسندگان با ویراستاری کریستین یسدال را با شمارگان هزار نسخه، ۳۸۳ صفحه و بهای ۱۱۵ هزار تومان منتشر کرد. این کتاب مجموعه مقالاتی است با سرویراستاری ریچارد الدریج که توسط مترجمانی چون صالح نجفی، مهدی نصراله زاده، جواد گنجی، مهدی حبیب زاده، نسترن فتحی، مریم تدین و بهزاد آقاجمالی به زیور طبع آراسته شده است.

هنریک ایبسن، یکی از برجسته‌ترین و تابناک‌ترین چهره‌ها در تاریخ ادبیات نمایشی در سطح جهان است. او به سال ۱۸۹۰ نمایشنامه‌ای به نام Hedda Gabler را نوشت که از همان دوران بدل به یکی از جنجالی‌ترین نمایشنامه‌ها شد. وجوه برجسته اجتماعی و نقدهای گزنده ایبسن از اخلاقیات جامعه معاصرش در نمایشنامه «هدا گابلر» به عنوان یکی از واقع‌گراترین درام‌های تاریخ شناخته شود. بسیاری از منتقدان نیز شخصیت هدا در این نمایشنامه را به عنوان یکی از نقش‌های بزرگ دراماتیک در تئاتر معرفی کرده‌اند و عموم بازیگران زن در سراسر جهان برای محک زدن توانایی‌های خود در عرصه بازیگری آرزوی ایفای این نقش را دارند.

اما «ایبسن و فلسفه» مجموعه مقالاتی است درباره این نمایشنامه جنجالی. هدا گابلر از منظر جنبه‌های نمایشی، ساختار دراماتیک، نگاه اجتماعی (درگیری‌های طبقه متوسط اروپا)، جامعه‌شناختی (پرداختن به زنان به عنوان شخصیت اصلی یک نمایشنامه) و نیز از منظر فلسفی نمایشنامه‌ای تأثیرگذار و پر راز و رمز است.

در این کتاب که به قلم چند تن از پژوهشگران برجسته تئاتر و ایبسن‌شناسان سرشناس تألیف شده، نویسندگان به بررسی فلسفی و تجزیه و تحلیل زیروبم این اثر نمایشی پرداخته‌اند و در این میان تنها به خود اثر محدود نشده‌اند و با فراتر رفتن از آن، به لایه‌های واژه‌شناسی و یا حتی بررسی اجراهای گوناگون نوع پرداخت معنایی آنها به چالش کشیده‌اند.

پایه نظری این نوشته‌ها نظریات متفکران بزرگی نظیر، تئودور آدورنو، فردریش نیچه و افلاطون است. به همین دلیل، مخاطبان این کتاب فقط شیفتگان ادبیات نمایشی جهان نیستند، بلکه تمام کسانی‌اند که به فلسفه، هنر، تئاتر، ادبیات، جامعه‌شناسی، مطالعات زنان و… علاقه‌مندند و در پایان می‌آموزند که هدا گابلر تنها یک نمایشنامه نیست، جهانی است فلسفی.

عناوین مقالات و اسامی نویسندگان آنها به قرار زیر است:

«فلسفه‌ورزی با ایبسن: مقدمه ویراستار»نوشته کریستین یسدال (ترجمه صالح نجفی و مریم تدین). یسدال دانشیار فلسفه در دانشگاه تمپل و استاد پاره وقتِ فلسفه در دانشگاه اسلو است. به قلم کتاب‌ها و مقالات متعددی به رشته تحریر درآمده است. او همچنین ویراستار بخش فلسفه قرن نوزدهم دانشنامه فلسفی استنفورد و یکی از ویراستاران کتاب «راهنمای کمبریج هرمنوتیک» است.

«نیست انگاری و ملال در هدا گابلر»نوشته لئوناردو لیسی (ترجمه مهدی نصراله زاده). او دانشیار مرکز علوم انسانی در دانشگاه جانز هاپکینز است و نویسنده مقالات متعدد درباره ایبسن، استریندبرگ، کنراد، ریلکه، ادن و… به قلم کتاب‌هایی نیز منتشر شده است.

«آنجا که هدا می‌میرد: اهمیت مکان»نوشته سوزان ال فیگن (ترجمه بهزاد آقاجمالی و نسترن فتحی). فیگن پژوهشگر مهمان فلسفه در دانشگاه تمپل است. او در حال حاضر مشغول کار روی کتابی است درباره فلسفه تئاتر. فیگن از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳ ویراستار مجله «زیبایی شناسی و نقد هنر» بود و از ۱۹۷۷ تا ۲۰۰۳ مدرس دانشگاه میسوری کانزاس.

«هدا گابلر و کاربردهای زیبایی»نوشته تامس استرن (ترجمه صالح نجفی و جواد گنجی). استرن مدرس ارشد فلسفه در دانشکده فلسفه دانشگاه لندن است. علایق پژوهشی او عبارتند از: فلسفه آلمانی در قرن‌های نوزدهم و بیستم و فلسفه تئاتر و درام. او نویسنده کتاب «فلسفه و تئاتر» است.

«زخم‌های زندگی مدرن: هدا گابلر در منشور آدورنو»نوشته فروده هلاند (ترجمه صالح نجفی). هلاند استاد ادبیات اسکاندیناویایی در دانشگاه اسلو است و از سال ۲۰۰۵ مدیر مرکز مطالعات ایبسن بوده است. او سردبیر کتاب «ایبسن در میان فرهنگ‌ها» و ویراستار مجله «مطالعات ایبسن» است.

«زندگی‌ام همچون تفنگی پر بر جای مانده بود: عاملیت و نوشتار در هدا گابلر»نوشته آرنولد واینستین (ترجمه مهدی حبیب زاده). نویسنده این مقاله استاد ممتاز ادبیات تطبیقی ادنا و ریچارد سالامون در دانشگاه براون است.

«فلسفه، تئاتر و عشق؛ هدا گابلر ایبسن و ضیافت افلاطون»نوشته کریستین بیس (ترجمه جواد گنجی). بُیس استادیار گروه فلسفه و از اعضای دانشکده شکولزآنرز دانشگاه ایالتی می‌سی‌سی‌پی است. او دکترای فلسفه را در سال ۲۰۱۰ از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد. او در حوزه زیبایی شناسی، تاریخ فلسفه تحلیلی متقدم و اندیشه ویتگنشتاین تخصص دارد.

«کلماتِ هدا: کار زبان در هدا گابلر»نوشته توریل موری (ترجمه مهدی حبیب زاده). موری استاد ادبیات و مطالعات زبان‌های رومی تبار جیمز بی. دوک است و استاد ادبیات انگلیسی، فلسفه و مطالعات تئاتر در دانشگاه دوک و مدیر مرکز فلسفه، هنر و ادبیاتِ دوک است.

«علیه تفسیر؟ هدا و خودِ اجراگر»نوشته کریستن ای. شپرد – بار (ترجمه بهزاد آقا جمالی و نسترن فتحی). نویسنده این مقاله استاد زبان انگلیسی و مطالعات تئاتر در دانشگاه آکسفورد و عضو کالج سنت کاترین آکسفورد است. مقالات و کتاب‌های او درباره ایبسن، درام مدرن و علوم بینارشته‌ای مشهور است.

«دو هفت تیر و اوراقی چند: مرد اغواپیشه کیرکگور و گامبیِ هدا»نوشته فرد راش (ترجمه صالح نجفی). راش در دانشگاه نوتردام آمریکا فلسفه تدریس می‌کند. او نویسنده کتاب‌هایی چون «آیرونی و ایده‌آلیسم» و ویراستار راهنمای کمبریج نظریه انتقادی، است.

«نگاه ایبسن به تاریخ و زندگی: هدا گابلر از منظری نیچه‌ای»نوشته کریستین یسدال (ترجمه مهدی نصراله زاده).

در بخشی از مقدمه ویراستار بر کتاب آمده است: «نمایشنامه هدا گابلر و شخصیت اصلی‌اش جان به لب رسیدگیِ انسان قرن نوزدهم را با مهار دقیق عناصر درام و با شعری برخوردار از دقتی سرد ثبت کرده و به همین جهت همواره فیلسوفان را از زمان خود ایبسن تا زمانه ما مجذوب خود کرده است. تئودور آدورنو این موضوع را در قطعه‌ای از کتاب «اخلاق صغیر» بخش «حقیقت درباره هدا گابلر» بدین گونه جمع بندی می‌کند: اینکه هدا حتی وقتی با سنگدلی با عمه پیر یوگن، یعنی یوله خانم رفتار می‌کند بازهم قربانی است، قربانیِ سرکوب شدن هنر و زیبایی در مسلخ اخلاقیات و راه و رسم زندگی خرده بورژوایی.»

مجموعه‌‎ «از چشم فلسفه» نشر خوب با نگرشی فلسفی تحلیلی به آثار شاخص ادبیات داستانی و ادبیات جهان می‌پردازد. هر عنوان از این مجموعه بر یک رمان یا نمایشنامه مهم تاریخ ادبیات و هنر متمرکز است. دبیر این مجموعه مهدی صابری است.

این کتاب حاصل بیش از چهار سال مطالعه و پژوهش در زمینه شناسایی سایکوپت‌ها و دلایل رفتارهای خانمان‌سوز آنها بوده و برای نوشتن آن از به‌روزترین کتب و منابع انگلیسی زبان و تجارب شخصی در آموزش و درمان و تدریس در زمینه روانشناسی استفاده شده است.
کتابی برای شناسایی سایکوپت‌ها و دلایل رفتارهای خانمان‌سوز آنها
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، موضوع قابل توجه در این کتاب این است که بیشتر مطالبی که مطالعه خواهید کرد حول محور سایکوپت‌ها در روابط عاطفی است. علت ‌این امر آن است که در سایر روابط اجتماعی، وقتی آدم‌ها خوب رفتار نمی‌کنند معمولاً به‌سرعت از آن موقعیت کنار گذاشته می‌شوند ولی در مورد روابط عاطفی به‌راحتی نمی‌توان سایکوپت‌ها را کنار گذاشت. آنها ممکن است پدران، مادران، همسران، فرزندان، سایر اقوام نزدیک و یا حتی خود ما را شامل شوند.

این کتاب حاصل بیش از چهار سال مطالعه و پژوهش در زمینه شناسایی سایکوپت‌ها و دلایل رفتارهای خانمان‌سوز آنها بوده و برای نوشتن آن از به‌روزترین کتب و منابع انگلیسی زبان و تجارب شخصی در آموزش و درمان و تدریس در زمینه روانشناسی استفاده شده است. علاوه بر خانواده‌ها و عموم مردم، روانشناسان، مشاوران، قضات، وکلا و حتی جوانان در آستانه ازدواج و خانواده‌های آنان می‌توانند از مطالب این کتاب بهره بسیار ببرند.

اگر شما با فردی در ارتباط عاطفی هستید که در ابتدا بسیار عاشق‌پیشه، احساساتی و بیش از اندازه خوب بود اما خیلی زود به فردی عبوس، آسیب رسان، بداخلاق، پرتوقع و بی‌وفا تبدیل شده است، در ابتدای رابطه فکر می‌کردید با او یک روح در دو بدن هستید ولی حالا گیج و سردرگم هستید که چه خطایی کردید که او چنین از شما فاصله روانی می‌گیرد، با فردی دروغگو، حقه‌باز و پنهان‌کار که هرگز راست نمی‌گوید و درست رفتار نمی‌کند زندگی می‌کنید، بدون اینکه کاری کرده باشید مورد تحقیر، تهدید، بدرفتاری، کنترل، آزار، سوء ظن و تهمت قرار می‌گیرید، همسرتان با همه بدی‎‌هایی که در حق شما روا می‌دارد، گاهی رفتارهایی می‌کند که شما امیدوار می‌شوید دارد به خوبی روزهای اول آشنایی برمی‌گردد، احساس می‌کنید بی‌رحمی خاصی در وی نهفته است و گهگاهی سعی دارد به هر دلیلی به دیگران آسیب وارد کند، اگر با کسی ارتباط دارید که به خاطر اشتباهاتش احساس پشیمانی ندارد و هرگز عذرخواهی نمی‌کند، با آدم خیلی بدی در ارتباط هستید ولی جدا شدن از او به نظرتان سخت و چه بسا محال به نظر می‌آید و در نهایت آن فرد ظاهر فریب است و کاری می‌کند تا بقیه مردم فکر کنند او بهترین و شایسته‌ترین همسر دنیا است، در حالیکه اصلاً چنین نیست؟ به احتمال بسیار زیاد با یک سایکوپت مواجه هستید.

در «پبشگفتار» این کتاب می‌خوانیم: «سایکوپتی یکی از اختلالات شخصیت است و سایکوپت کسی است که با ظاهری مهربان، بیش از اندازه نمایشی، به ظاهر احساساتی، عاشق پیشه، مراقب، مسئولیت پذیر، منطقی و درستکار به زندگی دیگران وارد می‌شود و پس از رسیدن به هدف خود که معمولاً سوءاستفاده عاطفی، مالی و اجتماعی است ماهیت واقعی خود که فردی خودخواه، حق ‌به‌جانب، آسیب‌رسان، بی‌وفا، بی‌مسئولیت، پنهانکار، دروغگو و حتی در موارد حادتر قاتل است را نشان می‌دهد. سایکوپت‌ها افرادی هستند که توجهی به درستی و نادرستی ندارند، قانون شکنی می‌کنند، توانایی همدلی و همدردی با دیگران را ندارند، فاقد بازدارنده‌های اخلاقی هستند و زندگی و عشقشان سراسر دروغ و نیرنگ است. آنچه این افراد را برای جامعه خطرناک می‌کند نقاب عقلانیتی است که بر چهره دارند و این نقاب شناسایی آنها را در ابتدای امر و چه‌بسا تا سالیان بسیار زیادی دشوار می‌کند.

آمارها نشان می‌دهند اغلب سایکوپت‌ها مذکر هستند و در زنان این پدیده نادر است اما نایاب نیست. سایکوپت‌ها به زندگی دیگران وارد شده و آنها را فریب داده، زندگی آنها را با چالش‌های عاطفی و احیاناً مالی سخت و سنگین مواجه کرده و چنانچه فریبخوردگان هرچه سریعتر از او فاصله نگیرند از آنها رباتهایی بی‌منطق و مطیع ساخته و با بیرحمی اینکار را با هرکس که برایشان منافعی داشته باشد انجام می‌دهند. سایکوپت‌ها پشت سر خود دنباله‌ای از زندگی‌های ویران شده، قلب‌های شکسته، انتظارات متلاشی شده و کیف پولهای خالی برجای می‌گذارند. سایکوپت‌ها هرگز احساس گناه یا پشیمانی نمی‌کنند، اهل عذرخواهی نیستند و همیشه و در هر حالتی طلبکارند. این کتاب می‌تواند برای افرادی‌که در چنین روابطی گرفتار آمده‌اند و گیج و بلاتکلیف هستند که چرا رابطه‌ای چنان عاشقانه به رابطه‌ای چنین سرد و آزاردهنده تبدیل شده است نیز مفید باشد.»

توصیه اکید نویسنده این کتاب این است که حتماً کتاب را تا آخر بخوانید و عجولانه به کسی برچسب سایکوپتی نزنید! با خواندن یکی دو بخش از کتاب و آگاهی از تشابهات موارد ذکر شده با فرد مورد نظرتان هرگز به وی برچسب نزنید و به سایکوپتی متهم نکنید. کتاب را تا آخر بخوانید، آگاهی خود را بالا ببرید و اگر مشکوک هستید که فرد زندگی شما سایکوپت هست یا نه با یک متخصص تماس بگیرید.

کتاب «راهنمای شناسایی سایکوپت‌ها در روابط اجتماعی و عاطفی» نوشته زهره نوری در ۱۹۴صفحه و با قیمت ۵۷۰۰۰ تومان از سوی نشر بوی کاغذ منمتشر شده است.

کتاب «عبور از گفتمان» با هدف و ادعای تبیین وضعیت فرهنگی و تحولات گفتمانی عصر پست مدرن در زیرلایه‌های متکثر شکل‌دهنده این وضعیت، با ابزار تحلیل متن، طراحی و تدوین شده است.
گفتمان در عصر پست‌مدرن
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نویسنده در فصل‌های مختلف کتاب به رویکرد نشانه معناشناسی، نشانه معناشناسی از فرمالیسم تا امروز، نظریه‌های نشانه معناشناسی و دیدگاه‌های اندیشمندانی چون فردینان دوسوسور، لوئی یلمزف، لویی اشتروس، گرمس و پیرس می‌پردازد. در فصل نشانه ـ معناشناسی اجتماعی: باختین و لاندوفسکی به نظریات میخائیل باختین و اریک لاندوفسکی اشاره می‌کند.

نشانه‌شناسی فرهنگی، تحلیل فضای بین فرهنگی، سپهر نشانه‌ای، نشانه‌شناسی لایه‌ای، فرضیه عبور از گفتمان، کتاب مصور و نحوه معناداری آن، معرفی نمونه مبنایی پژوهش: کتاب مصور «مردم معمولی»، مسخ و استحاله نشانه‌ها، اعتبارزدایی و هویت‌زدایی سوژگانی، هویت ریزومی عناوین موضوعاتی است که محمد هاتفی در سایر فصل‌ها به آن اشاره کرده است.

مدرک و شغل، هزارتو و قانون تصادف، استفاده نمادین از نشانه شمایلی، نظام تعاملی نشانه‌ها در راستای ارزش‌گذاری و ارزش‌زدایی، درهم شکستن افق ذهنی خواننده، روایت‌شکنی، چتر گفتمانی، ظهور شبه گفتمان، نگاه جهان شمول، غایت گفتمان جهان شمول، عبور از «گفتمان» به «شبکه»، کارکرد شبه گفتمانی جعل عمیق و شایعه، کارکرد شبه گفتمانی جعل عمیق و شایعه، کارکرد شبه گفتمانی جعل عمیق، جعل «صورت بیان» در جعل عمیق و کارکرد شبه گفتمانی شایعه و تقلب عناوین فصل‌های آخر کتاب را تشکیل می‌دهند.

به اعتقاد نویسنده لیوتار در کتاب گفتمان/ تصویر گفتمان را فرایند بازنمایی از طریق مفاهیم می‌داند و معتقد است زبان‌شناسی ساختاری سوسور تجسم عینی این روند گفتمانی کردن فضای متنی است که تمامی تاثیرات و نتایج زبان را تا سطح معانی خلق شده ناشی از بازی بین دال‌ها تقلیل می‌دهد.

به عبارتی قرار است در این کتاب فرضیه عبور از گفتمان مورد آزمون و تایید قرار گیرد. بر اساس پاره‌ای مفروضات نشانه معناشناختی و پدیدارشناختی، متن‌های عصر حاضر باید نمایان‌گر انضمامی این وضعیت عبور باشند. بهترین متن‌ها برای آزمون این فرضیه، متن‌هایی هستند که بنا به خصلت چندوجهی‌شان بتوانند آمیزشی صوری از عناصر متنی را در کنار آمیزش‌های محتوایی نمایان سازند.

همچنین محمد هاتفی بیان می‌کند عبور از گفتمان، صرفا عبور از گفتمان در معنای تئوریک آن نیست بلکه گفتمان در معنای «نطق» را نیز شامل می‌شود و از این‌رو یک عبور همه‌جانبه از آنچه انسانی می‌شناسیم در همه زمینه‌های حسی و ادراکی است. هم علت و هم واسطه این تحول، عاملی به نام «تکنولوژی» است. بر اثر تکنولوژی، همه چیز به سمت درونی‌شدن در فضای انسان‌زدوده سیر می‌کند.

تکنولوژی باعث شکل‌گیری فضای «شبه» به‌صورت همه‌جانبه و در همه سطوح انسانی می‌شود. در این فضا، شناخت متعارف ناممکن می‌شود و با ظهور «شبه‌انسان»، تمامی تمایزهای هویتی نیز در محاق می‌رود. در انتهای ریزش همه‌جانبه نشانه‌های تفاوت‌گذار، فضایی مسطح شکل می‌گیرد که برخلاف انتظار و ظواهر امر، نوید ظهور یک بستر اخلاقی در مقیاس جهانی را می‌دهد.

پیش‌درآمد وضعیت عبور از گفتمان، یک وضعیت شبه‌گفتمانی است که بر اثر رشد تکنولوژی ظهور یافته است. برای تبیین این وضعیت، در بخش پایانی کتاب با انتخاب نمونه‌هایی از جعل عمیق به عنوان شدیدترین نمونه‌های شبه‌گفتمانی در عصر حاضر سازوکار این وضعیت را که خود نظریه‌ای خودبسنده در چارچوب دانش نشانه‌معناشناسی باید تلقی شود، تبیین کرده‌ است. جعل عمیق به کمک تغییر در صورت بیان نشانه ایجاد می شود. این شیوه، نشان می‌دهد تغییرات صوری تا چه حد معرف وضعیت عصر حاضر هستند اما از آن‌جا که کارکرد این تحول نشانه‌معناشناختی جانشینی دروغ به جای حقیقت است انقلاب اصلی را در زیرساخت معنایی دنیای نشانه‌ها رقم می‌زند. درواقع تمام سازوکارهای نشانه‌معناشناختی که وضعیت «شبه» یا «شبهه» را ایجاد می‌کنند از فرایندهای صوری استفاده می‌کنند؛ از جمله، شایعه نیز به لحاظ سازوکار نشانه‌معناشناختی در این زمره قرار می‌گیرد. از این‌رو در ادامه بررسی وضعیت جعل عمیق، نحوه شکل‌گیری وضعیت شبه‌گفتمانی و از بین رفتن ساختارهای مرجعیت گفتمانی در اثر شایعه را نیز به‌طور مختصر بررسی کرده‌ است.

هزارتو و قانون تصادف
یکی از مهم ترین و مسلط ترین ساختارهای نشانه‌ای گفتمان پسامدرن، هزارتو است. هزارتو پیش از هر چیز بر ساختار فضاهایی دلالت دارد که در آن زندگی می کنیم. ویژگی هزارتو از یک خصلت تله‌گون حکایت دارند که در آن هیچ گاه نمی‌توان کلیت فضا را یک جا فرا آورد و این کلیت صرفا بر اساس بهره‌گیری از قوه تخیل در دسترس قرار می‌گیرد. در چنین فضای گفتمانی، تنها چیزی را حس می‌کنیم یا می‌فهمیم که مصور شده باشد. همه چیز در وضعیت هزارتویی است. در وضعیت هزارتو، انسان به علت محصور شدن در کل، نمی‌تواند کل را ببیند و از این رو همواره در حال دو حرکت هم‌زمان است: گریز از مرکز و روی آوردن به مرکز. در هر دو حالت نمی‌توان ارزش‌گذاری متفاوت و مشخصی بین آن‌ دو انجام داد.

تنها قانون هزارتو، تصادف است. ساختار متنی هزارتو از بالا به پایین، از پایین به بالا و یا خطی نیست، بلکه ساختار آن دارای مرکز است اما این مرکز ارزشی پارادوکسی دارد. سرگشتگی و اضطراب ویژگی اساسی چنین فضایی است و باعث تعلیق میان دو قطب قدرتمندی می‌شود که انسان در هر حال از تسلط بر هرکدام از آن‌ها محروم است.

کتاب «عبور از گفتمان» نوشته محمد هاتفی در ۲۴۸ صفحه به بهای ۳۷ هزار تومان از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است.

اشتراک گذاری
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
Share on print
Print
جدیدتربن مطالب
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *