لودینگ

گوشه چشمی به تحولات اجتماعی

گوشه چشمی به تحولات اجتماعی

دهه‌شصتی‌ها را برای فرزندآوری سوم و چهارم دریابید!

 

مهم‌ترین راهبرد برای حمایت از متولدین دهه‌شصتی باید تشویق در جهت به دنیا آوردن فرزند سوم و چهارم باشد؛ چرا که بسیاری از جمعیت این قشر اکنون ازدواج کرده و صاحب یک تا دو فرزند هستند اما برای فرزندان سوم و چهارم تمایل و توان لازم را ندارند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم؛ چالش پیری جمعیت و کاهش فرزندآوری یکی از مسائل راهبردی و کلان بسیاری از کشورهای جهان است که برای مدیریت و برون‌رفت از آن، سیاست‌ها و راهبردهای مختلفی را اتخاذ می‌کنند.

 بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، میزان باروری کل ایران در سال‌های ۹۰ تا ۹۹ فراز و فرود‌های مختلفی را تجربه کرده است؛ چنانچه این شاخص در نیمه‌ اول دهه‌ ۹۰ با شیب ملایمی رو به افزایش بوده و از ۱.۷۵ فرزند در سال ۹۰ به حدود ۲.۰۷ فرزند در سال ۹۶ رسیده است؛ اما این شاخص پس از سال ۹۶ رو به کاهش گذاشت و در سال ۹۹ به میزان ۱.۶ فرزند کاهش یافت.

 این کاهش شدید در نرخ باروری کل ایران که در جهان بی‌نظیر بوده است، موجب شکل‌گیری یکی از مخرب‌ترین بحران‌های آینده کشور به‌نام بحران سالمندی است چرا که وجود نیروی جوان و پویا برای هر کشوری تضمین‌کننده رشد و توسعه، شکوفایی اقتصادی و امنیت آن کشور است اما متأسفانه این ظرفیت در ایران در حال نابودی است و برای جلوگیری از این اتفاق باید اقدامات حمایتی و همه‌جانبه‌ای از مردم صورت بگیرد.

 برای بررسی این‌که در خصوص افزایش جمعیت کشور و همچنین عبور از بحران سالمندی، چه راهبردی را باید پیش گرفت و مهمترین اولویت ما چیست، باید وضعیت موجود را به‌خوبی شناسایی و تحلیل کرد؛ کشور ما با پشت‌سر گذاشتن بخش مهمی از بازه “پنجره جمعیتی” خود و افزایش تعداد سالمندان، فرصت بسیار کمی برای استفاده از ظرفیت نیروی جوان خود در جهت فرزندآوری دارد.

دهه شصتی‌ها را برای فرزندآوری سوم و چهارم دریابید!

از طرف دیگر بسیاری از جوانان ما که متولدین دهه‌شصتی هستند در اواخر سن باروری و فرزندآوری قرار دارند و خیلی قبل‌تر از بسته شدن پنجره جمعیتی از سن باروری خارج می‌شوند؛ این یعنی ما کمتر از پنج سال برای استفاده از ظرفیت این بخش مهم از نیروی جوان کشور فرصت داریم.

باتوجه به موارد ذکرشده، مهم‌ترین راهبردی که برای حمایت از متولدین دهه‌شصتی می‌توان در پیش گرفت باید تشویق در جهت به دنیا آوردن فرزند سوم و چهارم باشد؛ چرا که بسیاری از جمعیت این قشر اکنون ازدواج کرده و صاحب یک تا دو فرزند هستند اما برای فرزندان سوم و چهارم تمایل و توان لازم را ندارند.

از طرف دیگر باتوجه به اینکه به‌زودی از سن باروری خارج می‌شوند، عملاً امکان تعویق در تغییر وضع موجود وجود ندارد و  اولویت و هدف سیاست‌های کشور باید حمایت از این قشر باشد.

 البته پرواضح است که برای عبور از بحران جمعیت باید از همه اقشار جامعه حمایت کرد و نیازمند به استفاده از ظرفیت تمام افراد جامعه هستیم اما باتوجه به فرصت‌هایی که در صورت هدر رفتن دیگر قابل برگشت نیست، لازم است با اولویت‌بندی و تمرکز بر مسائل مهم از هدررفت این فرصت‌ها جلوگیری کرد.

در این راستا، بسیاری از مواد مربوط به طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس شورای اسلامی برای پیاده‌سازی این راهبرد مهم درنظر گرفته شده است و دولت جدید نیز باید هرچه سریعتر پس از ابلاغ قانون مربوطه، اقدامات لازم را آغاز کند.

“محمد احسانی‌کیا؛ کارشناس اقتصاد بهداشت”

دوران طلایی یک و نیم میلیون کودک زیر ۶ سال تحت تاثیر کرونا

قریب به یک و نیم میلیون کودک زیر ۶ سال در کشور داریم که این روزها تحت تاثیر پاندمی کرونا بیش از گذشته از روند رشد و شکل گیری شخصیت آنها غافل شده ایم؛ کودکانی که آینده این جامعه را می‌سازند.

خبرگزاری‬ مهر_گروه‬ جامعه: ‬ بدون شک دوران کودکی و به طور مشخص بین ۳ تا ۶ سالگی دوران طلایی در زندگی هر ‏فردی است. سنی که به شکل شگفت‌آوری کودکان به لحاظ شناختی و مهارتی رشد می‌کنند و ‏شاکله اصلی شخصیت آنها پی ریزی می‌شود. هر چند مفاهیمی چون دلبستگی که از اهمیت ‏بالایی در سلامت روانی افراد برخوردار است قبل از این سنین و در سبک فرزندپروری ‏والدین خود را نشان می‌دهد اما قدم به سوی اجتماع پذیری در سنین ۳ تا ۶ سالگی شکل می‌گیرد که این مساله نیز اهمیت بسیاری دارد. بیشتر روان شناسان رشد تاکید اصلی شأن ‏شناساندن تغییرات رشدی با تاکید بیشتر بر تحولات شناختی، مهارتی، عاطفی تا سن ۸ سالگی است که با مرور آنها می‌توان دریافت چه میزان سبک فرزندپروری، نحوه آموزش‌ها و تربیت‌های خارج از محیط خانواده (مهدهای کودک و مدرسه) و به طور کلی محیط می‌تواند ‏نقش آفرینی کند. ‏

در مبحث فرزندپروری که چند سالی است آموزش‌های آن در کشورمان مورد توجه قرار ‏گرفته است، هر آنچه والدین باید درباره روند رشد کودکانشان، دوره‌های حساس، تأثیر ‏الگوگیری فرزندان از والدین، شناخت کودک در هر دوره رشدی، مباحث دلبستگی و… ‏آموزش داده می‌شود و همچنین درباره اهمیت اجتماعی کردن کودکان و روش‌های آن، ‏اهمیت بازی با همسالان و… نیز مواردی مطرح می‌شود.‏

دوران طلایی یک و نیم میلیون کودک زیر ۶ سال تحت تاثیر کرونا

بدون شک والدین که تأثیر بلاشکی بر زندگی فرزندان خود می‌گذارند. هر حرف والدین، هر ‏رفتار آنها الگویی برای فرزندانی است که جهان را به واسطه آنها می‌شناسند.

طرح‌واره های ‏کودک عموماً از همین روابط شکل می‌گیرد و تا آخر عمر بر بسیاری از انتخاب‌ها و واکنش‌های او در برابر زندگی تعیین کننده است. ‏

اما از سوی دیگر متخصصان تعلیم و تربیت کودک می‌گویند که هر چند نقش پدر و مادر در ‏فرزند پروری بسیار مهم و تأثیرگذار است اما تصور اینکه حداقل از سه سالگی به بعد تنها ‏این والدین هستند که افراد تأثیرگذار زندگی کودکانشان هستند، تصور غلطی است. اصل تعامل ‏و یادگیری زندگی در اجتماع برای کودکان از زمانی آغاز می‌شود که پا را از محیط خانه ‏بیرون می‌گذارند. بسیاری از کودکان با ورود به مهد کودک یا دوره‌های پیش دبستانی آن را ‏آغاز می‌کنند و برخی با ورود به مدرسه. نکته قابل تأمل اینجاست که هر کودکی برای ورود ‏به تعامل با دنیا بدون پیش فرض و چون لوح سفید وارد نمی‌شود و خلق و خوی کودک و ‏شخصیتی که پیش از آن شکل گرفته و حتی با درصدی از آمادگی‌های زیستی آسیب پذیری ‏اضطراب و افسردگی وارد تجربه این دنیا می‌شود و اینجاست که نقش متربیان تعلیم و تربیت ‏کودک بسیار پر رنگ می‌شود. ‏

نیازهای اصلی کودکان را بشناسیم

کودکان به صورت مداوم چه در خانواده و چه در محیط تربیتی خارج از خانواده به احساس ‏امنیت، عشق، حمایت، امید، توجه به تلاش‌ها‬ و مهارت آموزی نیازمند است.

کودک نیازمند ‏این است مراقبان او از والدین تا مربیان برای حفظ سلامتی او، رشد احساسات‬ عاطفی ‏کودک، آموزش مهارت اجتماعی و قرار دادنش در مسیر شکوفایی رشد شناختی تلاش کنند. ‏

کودکان به صورت مداوم چه در خانواده و چه در محیط تربیتی خارج از خانواده به احساس ‏امنیت، عشق، حمایت، امید، توجه به تلاش‌ها، مهارت آموزی نیازمند است

در روزهای گذشته روز جهانی کودک را پشت سر گذاشتیم؛ روزی در تقویم که حقوق ‏کودکان را بار دیگر به پدرها و مادرها و تمام متولیان تعلیم و تربیت کودکان یادآوری می ‏کند. در این روز بسیاری از والدین با اشتراک گذاشتن عکسی از فرزندان خود این روز به آنها تبریک گفتند و برخی از سازمان ها و مراکزی که متولی امر تعلیم و تربیت کودک هستند ‏برنامه هایی برگزار کردند؛ اما شاید چیزی که بیش از تبریک ها نیاز کودکان امروز ‏خصوصا کودکانی که بیش از یک سال و نیم است به خاطر پاندمی کرونا جهان کودکی اشان ‏زیر و رو شده است، نیاز دارند، پدران و مادرانی آگاه و مجهز به اصول فرزندپروری و ‏همچنین متولیانی است که اقدامات عملی و مؤثری برای رشد سالم این کودکان تدارک ببینند.‏

پیش از این در گزارشی با عنوان وقتی خانواده و مدرسه روش تربیتی مشخصی ندارد به ‏برخی نکات مهم در خصوص تربیت کودکان در محیط مدرسه و پیش دبستانی‌ها اشاره ‏کردیم. ‏

نقش متولی اصلی تعلیم و تربیت کودک در روزهای پاندمی و بعد از پاندمی

حالا تعلیم و تربیت کودک دارای یک متولی مشخص شده است. سازمان تعلیم و تربیت کودک شکل رسمی به خود گرفته است و اساسنامه‌اش به تصویب رسیده و زیر نظر آموزش و پرورش فعالیت می‌کند. اینکه این سازمان در ابتدای شکل‌گیری با چه پرسش‌هایی رو به رو بود را می‌توانید در این گزارش بخوانید. ۲۶ اسفند بود که اساسنامه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک ابلاغ شد. اما در اردیبهشت ماه بود که اولین نشست هیأت امنای «سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک» با حضور وزیر آموزش‌وپرورش وقت در ساختمان شهید رجایی وزارت آموزش‌وپرورش برگزار شد.

هر چند این روزها بیش از ۸۵ درصد کودکان تا سن پیش دبستانی را صرفاً تحت تعلیم و تربیت والدین هستند و کمتر از ۱۵ درصد بچه در مهدهای کودک حضور دارند و دوره پیش دبستانی نیز هنوز اجباری نیست اما سازمان تعلیم و تربیت کودک متولی تولید محتوا و ساماندهی تمام امور از مجوزها تا تأیید صلاحیت مربیان مهدهای کودک است.

علیرضا حاجیان‌زاده‬ محقق در حوزه تعلیم و تربیت کودک‬ و‬ رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک‬ معتقد‬ است‬ استانداردسازی‌ها و تدوین نظام معیار برای مهدهای کودک و پیش‌دبستانی‌ها مهمترین وظیفه سازمان‬ تعلیم‬ و‬ تربیت‬ کودک‬ است‬ که‬ این مهم‬ به‬ تحقیقات‬ و‬ مطالعات‬ نیازمند‬ است. ‬

وی‬ اعلام‬ کرده‬ است‬ که‬ با تدوین نظام جامع تعلیم و تربیت کودک، شیوه‌نامه‌ها و محتوای آموزشی لازم برای برپایی ‏دوره‌ها و کارگاه‌های تبادل تجربیات و توانمندسازی نیروهای انسانی، طراحی و ابلاغ می‌شود.‏ تعیین شاخص‌ها برای احراز صلاحیت‌ها و شایستگی‌های مربیان و کارکنان و به طور کلی چگونگی استقرار نظام تربیت مربی کودک سایر طرح‌های در دست اقدام سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک را تشکیل می‌دهند.‏

به‬ گفته‬ وی‬ کمک به نقش آفرینی و توانمندسازی خانواده‌ها با برگزاری دوره‌های تربیت کودک و ارائه آموزه‌های کارآمد، تنظیم مجموعه ضوابط و مقررات مربوط به محل‌های نگهداری از کودکان، تعریف استانداردهای فضا و تجهیزات و سایر امور ضروری، که حاصل پژوهش‌های محققان خواهد بود، پس از ‏نظرسنجی و اعتبارسنجی در قالب نظام جامع، برای استفاده عموم مردم عرضه می‌شود. ‏

به‬ هر‬ صورت‬ سازمان‬ تعلیم‬ و‬ تربیت‬ کودک‬ ‏با هدف مدیریت یکپارچه و ساماندهی امور کلان تعلیم و تربیت کودکان‬ کشورمان، از بدو ‏تولد تا پایان سن شش سالگی تأسیس شده است که ذی نفعان اصلی آن به دو گروه زیر ۴ سال و ۴ تا ۶ سال تقسیم می‌شوند.‬ در‬ حال‬ حاضر‬ این جمعیت‬ قریب‬ به‬ یک میلیون و ۵۰۰ هزار کودک است.

در گذشته حدود ۱۴ نهاد و دستگاه از جمله آموزش و پرورش، کانون پرورش فکری ‏کودکان و نوجوانان و بهزیستی برای‬ مراکز پیش دبستانی، کانون‌های تربیتی و مهدهای ‏کودک، در زمینه تعلیم و تربیت کودکان زیر شش سال خدمات رسانی می‌کردند‬ و‬ این نابسامانی در دادن‬ مجوزها‬ یک‬ مشکل‬ جدی‬ در‬ عدم‬ داشتن‬ راهبرد‬ مشخص و نظارت سازنده بود.

حال به نظر می‌رسد این سازمان می‌خواهد بر پایه مطالعات و تحقیقات گسترده نظام جامعی را تدوین کند که اصول کلان در این حوزه را شامل شود و شاید در این میان آنچه مهم است این است که سند تحول بنیادین نیز باید مبنای این نظام قرار بگیرد تا آنچه راهبرد برای زیر ۶ سال است با راهبردهای تعلیم و تربیت بالای ۶ سال تناقض نداشته باشد.

یک میلیون و پانصد هزار کودک فارغ از اینکه چند درصد آنها به مهد و پیش دبستانی می‌روند یا نه، مخاطبان سازمان تعلیم و تربیت کودک هستند. این روزها در فرصت پاندمی کرونا که خانواده‌ها کمتر مخاطبان مهدهای کودک و پیش دبستانی‌ها شده‌اند فرصت خوبی است تا این سازمان به نظام جامع برسد اما نکته‌ای که ممکن است مورد غفلت واقع شود بی توجهی به شمار زیادی کودک است که در دوران طلایی رشد اجتماعی از این فرصت محروم شده‌اند

نکته مهم‌تر این است که یک میلیون و پانصد هزار کودک فارغ از اینکه چند درصد آنها به مهد و پیش دبستانی می‌روند یا نه، مخاطبان سازمان تعلیم و تربیت کودک هستند. این روزها در فرصت پاندمی کرونا که خانواده‌ها کمتر مخاطبان مهدهای کودک و پیش دبستانی‌ها شده‌اند فرصت خوبی است تا این سازمان به نظام جامع برسد اما نکته‌ای که ممکن است مورد غفلت واقع شود بی توجهی به شمار زیادی کودک است که در دوران طلایی رشد اجتماعی از این فرصت محروم شده‌اند. متأسفانه این سال‌ها قابل جبران برای روزهای بعد از پاندمی نیست و برخی آسیب‌هایش را نمی‌توان به راحتی جبران کرد. در این میان نیاز است که سازمان تعلیم و تربیت کودک به گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که تمام یک میلیون و ۵۰۰ هزار کودک را پوشش دهد و نه کودکانی که از خدمات مهد و پیش دبستانی استفاده می‌کنند.

از سوی دیگر شاید یکی از خطیرترین نقش‌های این سازمان تربیت مربیانی آگاه به تعلیم و تربیت کودکان باشد. همانطور که نقش معلمان دبستانی خصوصاً معلم کلاس اول بسیار پر رنگ است به صورتی که در بیشتر کشورها برترین معلمان و برترین امتیازات به معلمان کلاس اول داده می‌شود، به همان ترتیب نقش مربیان مهدهای کودک از مراقبان کودک باید رشد پیدا کند. چون در این فضاها نیز هر رفتار و هر آموزشی از سوی مربیان و حتی هر ویژگی شخصیتی الگوی جدی برای کودکان خواهد بود.

ما کمتر کودکان را می‌بینیم

منصوره کشاورز روان شناس مدرس دانشگاه و محقق حوزه کودک و نوجوان در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص اینکه مهمترین نکاتی که در حوزه تربیت کودک در فضاهای مراقبتی و آموزشی مهم است، چیست گفت: موضوع این است که ما نباید فضاهایی به اسم فضاهای مراقبتی صرف دیگر داشته باشیم. بسیاری از مهدهای کودک حتی امروزه نیز محل نگهداری کودکان هستند. روان شناسان کودک متوجه این مساله هستند که برخی والدین به دلیل شرایط زندگی خود نیاز دارند فرزندان خود را بعضاً از شش ماهگی به مهدهای کودک بسپارند اما باید بسیار توجه کنیم که برای والدین این کودکان آموزش‌هایی داده شود که از آسیب‌های جدی آنها جلوگیری شود چون این یک واقعیت است که کودکان تا دوسالگی نیازمند رابطه مستمر با مادر هستند. خلل در این ارتباط آسیب‌های جدی دارد.

وی ادامه داد: ما می‌توانیم راه‌های جبران این خلأ عاطفی را با پر رنگ کردن نقش مادر در ساعاتی که با کودک حضور دارد یا روش‌هایی که کودک در مهدها این میزان فقدان و قطع ارتباط با مادر را حس نکند داشته باشیم مثل استفاده از صدای مادر که به صورت ضبط شده برای کودک پخش شود یا استفاده از یک مراقب اصلی برای کودکان تا بتوانند یک جایگزین برای مادر داشته باشند چون در خیلی از مهدهای کودک ممکن است مثلاً هر بار شیردهی با شیشه شیر توسط یک مراقب متفاوت انجام شود. اینها بدیهیاتی است که باید برای مراقبت از کودکان زیر دو سال در نظر گرفت. ضمن اینکه برخی مهارت‌های شناختی هم در این سن صورت می‌گیرد و متأسفانه ما شاهد هستیم که در خیلی از مهدها به دست ورزی کودکان به طور مثال توجهی نمی‌شود. این شرایط در مراکز نگهداری کودکان در مراکز بهزیستی هم وجود دارد. این کودکان نیازمند توجه مضاعفی هستند چون از ابتدا آسیب بی سرپرست بودن را دارند.

کشاورز بیان کرد: پیشنهاد به خانواده‌ها این است که از چهار سالگی کودکان را به مهدکودک ببرند و آن هم نه به این صورتی که امروزه متداول است که کودکان ۸ و گاهی تا ۱۰ ساعت در مهدکودک می‌مانند. حتماً نگهداری کودکان توسط پدربزرگ و مادربزرگ‌ها گرچه آسیب‌هایی دارد اما بهتر از مهدکودک است. اما باز هم پیشنهاد این است که از این سن کودکان برای ارتباط با همسالان و یادگیری مواردی مثل تقسیم کردن، اجتماعی شدن، آمادگی برای بیرون آمدن از خودمحوری و…. ساعات محدودی را در مهدهای کودک باشند به شرط آنکه مربیان این مراکز واقعاً در حوزه تربیت کودک آموزش دیده باشند. گاهی شما اگر یک تکلیف شناختی را خیلی زودتر از سن شناختی کودک به او بدهید خلل در روند رشد او ایجاد کرده‌اید. این روزها متأسفانه والدین و برخی مربیان با اجبار بچه‌ها را سر تکالیف دشوار می‌گذارند. مثلاً رواج آموزش روبیک یا چرتکه از این نمونه است. اینها همه سن مناسب آموزشی دارد.

این استاد دانشگاه اظهار کرد: ببینید نظریه پردازان بسیاری در حوزه رشد کودک و بحث یادگیری نظریه داده‌اند که هر کدام مبنای یک روش تربیتی و آموزشی شده است و هر کدام در جای خود مناسب است اما یکی از موضوعات بسیار مهم این است که اولاً سازمان تعلیم و تربیت کودک باید بداند مبنای راهبری تربیتی و آموزشی این کودکان را کدام اصول تربیتی قرار می‌دهد و مشخص باشد و دوم اینکه بدانیم هر کودکی با کودک دیگر متفاوت است باید انعطاف‌هایی در این میان وجود داشته باشد و باز از سوی دیگر مهمترین بخش نظارت بر اجرای این فرایند است. در کنار آن به نظر من بیش از کودکان ما نیازمند این هستیم والدین را به شکل مؤثری آگاه و همیار خود در این میان کنیم. در سن پیش از ۶ سالگی همچنان مهمترین نقش را در سلامت روانی کودکان والدین ایفا می‌کنند. این سازمان باید برنامه‌ای مشخص برای رشد آگاهی والدین در شیوه تربیت فرزندان داشته باشد.

محقق حوزه کودکان در انتها گفت: این خیلی خوب است که کودکان دارای یک متولی مشخص شده‌اند اما نگرانی از این است که کار روی سندها و بحث‌های تئوری به قدری طول بکشد که از اجرا دور شویم. الان در یک سال و نیم گذشته حقیقتاً کار مؤثری برای حوزه کودک و نوجوان متناسب با آسیب‌های پنهانی که این دوران برای رشد کودکان داشته را شاهد نیستیم. حتی در صدا و سیما نیز کمتر به این موضوع پرداخته می‌شود. من قبلاً هم گفته‌ام که ما بارها شنیده‌ایم از شهر دوستدار کودک صحبت می‌شود اما شما عملاً شهرهایی را در کشورمان می‌بینیم که اصلاً شهروند بودن کودک را به رسمیت نمی‌شناسد. این مساله را می‌توان به دیگر ارگان‌ها نسبت داد. یعنی ما کودکان را دوست داریم اما از آنها غفلت داریم و نگرانی کمتری داریم بابت اینکه اگر روی این سن سرمایه گذاری و هزینه نکنیم واقعاً بعدها باید ده‌ها برابر هزینه کنیم تا چیزهایی درست یا جبران شود.

افزایش فقر بدنبال پاندمی کووید۱۹ و کودکانی که هدف قرار گرفته‌اند

عکس تزئینی است.

انجمن حمایت از حقوق کودکان در بیانیه‌ای به بهانه گرامیداشت روز کودک، این روز را فرصتی برای حمایت از حقوق کودکان و یادآوری تعهد دولتها به منظور احقاق حقوق کودکان دانسته و آورده است: ضروری است به مناسبت روز کودک به واکاوی اجمالی وضعیت زیستی کودکان و نوجوانان بپردازیم، از جمله به مسائل و مشکلات آنان توجه کنیم و یادآور شویم در شرایط کنونی با چه معضلاتی مواجه هستند.

به گزارش ایسنا، انجمن حمایت از حقوق کودکان در بیانیه‌ای که به بهانه گرامیداشت روز کودک منتشر کرده آورده است: تبریک برای هشدار! انجمن حمایت از حقوق کودکان «روز کودک» را به جامعه ایران، پدران و مادران و همه کودکان این سرزمین تبریک عرض می‌کند و آرزومند است که کودکان و نوجوانان کشورمان بتوانند مراحل رشد و بالندگی خود را در شرایطی ایمن سپری کنند. این روز را در حالی جشن می‌گیریم که کودکان زیادی به ویژه در کشورهای فقیر و درحال توسعه نه تنها از بخش‌های قابل‌توجهی از حقوقشان محروم هستند، بلکه شرایط بسیار دشواری را بر اثر فقر و نابرابری حاصل از شیوع ویروس کرونا تجربه می‌کنند. تأثیر محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری بیماری کووید-۱۹ بر زندگی مردمان از یکسو باعث محروم شدن کودکان زیادی از حق تحصیل و از سوی دیگر باعث تشدید خشونت علیه کودکان از جمله افزایش کودک همسری، افزایش تعداد کودکان کار و حتی اقدام به خودکشی میان آنان شده است.

این بیانیه می‌افزاید: انجمن حمایت از حقوق کودکان با اولویت دادن به ترویج و تبلیغ پیمان نامه حقوق کودک به عنوان یک سازمان غیردولتی از آغاز تأسیس و در طول ۲۷ سال فعالیت مستمر با تعریف مجموعه‌ای از فعالیت‌های متنوع و گسترده در چارچوب اساسنامۀ مصوب، باتکیه بر نیروی کار داوطلبانه و با تدوین برنامه‌های مدون توانسته است برای ارتقاء شرایط زندگی کودکان گام‌های قابل توجهی بردارد و هم زمان با بازنمایی شرایط زیستی این گروه بزرگ اجتماعی حساسیت جامعه را نسبت به سرنوشت کودکان تا حد قابل توجهی افزایش دهد.

افزایش فقر بدنبال پاندمی کووید۱۹ و کودکانی که هدف قرار گرفته‌اند 

در این بیانیه روز کودک را فرصتی برای حمایت از حقوق کودکان و یادآوری تعهد دولت‌ها به احقاق حقوق کودکان دانسته است و در ادامه گفته شده است: ۳۲ سال از تدوین پیمان نامه حقوق کودک که دولتها را ملزم به رعایت حقوق کودکان کرده است، می‌گذرد. ضروری است به مناسبت روز کودک به واکاوی اجمالی وضعیت زیستی کودکان و نوجوانان بپردازیم، از جمله به مسائل و مشکلات آنان توجه کنیم و یادآور شویم که این گروه تأثیرگذار در آیندۀ کشور در شرایط کنونی با چه معضلاتی مواجه هستند.

افزایش فقر خانواده‌ها بدنبال پاندمی کووید۱۹ و کودکانی که هدف قرار گرفته‌اند 

در بیانیه مذکور آمده است: فقر فزاینده خانوارهای ایرانی به ویژه در برخی از استان‌های نابرخوردار و محروم در دو سال گذشته با فراگیری بیماری کووید-۱۹، ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است و کسب و کارهای کوچک و اقشار کم درآمد و متوسط جامعه را نشانه گرفته و به صورت مستقیم بر حوزه زیستی کودکان و نوجوانان تأثیر گذاشته است. شرایط سخت زندگی و بیکاری برخی سرپرستان خانوار، قشری از جامعه (بنا به گفته منابع رسمی ۶۰ میلیون ایرانی برای مقابله با شرایط جدید نیازمند دریافت یارانه‌های دولت هستند) را نیازمند برخورداری از سبد حمایتی دولت کرده است، هرچند این نوع حمایت‌ها باتوجه به تورم روزافزون و گرانی اقلام خوراکی تقریباً بلااثر است. وضعیت ایجاد شده بعد از شیوع ویروس کرونا و سایر شرایط اقتصادی و اجتماعی و ناتوانی دولت در پاسخگویی مناسب به این شرایط بر حوزه های سلامت، بهداشت، آموزش و تغذیۀ خانواده‌ها تأثیرات ناخوشایندی گذاشته است و به ویژه کودکان و نوجوانان را هدف قرار داده است.

نگرانی جدی از افت تحصیلی دانش‌آموزان و ترک تحصیل‌های گسترده

️در ادامه، این بیانیه با اشاره به اینکه سیستم آموزشی شاد هیچ نسبتی با شرایط کودکان محروم ندارد، آمده است: بنا بر گفته خبرگزاری تسنیم بیش از ۳.۵ میلیون دانش‌آموز به آموزش مجازی دسترسی ندارند و آنهایی هم که در کلاس‌های درس مجازی حضور داشته‌اند وضعیت قابل قبولی ندارند. طبق گفته‌های مقامات بخش آموزش کشور نگرانی جدی از افت تحصیلی دانش‌آموزان و ترک تحصیل‌های گسترده دو چالش اصلی نظام آموزشی در سال تحصیلی پیش رو خواهد بود.

این بیانیه می افزاید: بر اساس گزارش‌های مطبوعات این ریزش تحصیلی در استان‌های محروم از گستردگی بیشتری برخوردار است. با وجود این که آمار تفکیک شده‌ای متناسب با جنسیت دانش‌آموزان اعلام نشده است، اما با در نظر گرفتن سوابق موجود می‌توان عنوان کرد که احتمالا بیشترین آمار ترک تحصیل‌ها مربوط به دانش آموزان دختر است. فضای آموزش مجازی توانست نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی جامعه را به تمامی به نمایش بگذارد. افت تحصیلی و ترک تحصیل کودکان چالش‌های اساسی پیش روی جامعۀ ایران قرار داده است، چرا که گره‌خوردن این دو مسئله به یکدیگر می‌تواند آینده کشور را با مخاطراتی جدی مواجه سازد.

همچنین این بیانیه آورده است که «خشونت علیه کودکان به شیوه‌های تلخ و ناخوشایند رو به گسترش است. کشته شدن رومینا اشرفی و برخی دیگر از کودکان در منازعات خانوادگی، کشف باند کودک ربایی در مشهد، آمارهای منتشر شده در این حوزه توسط اورژانس اجتماعی و صدای یارا و همچنین اخباری که در رسانه‌ها منتشر می‌شود، دال بر شرایط نه چندان دلخواه برخی کودکان در خانواده، مدرسه و در فضای عمومی جامعه است».

در بخش دیگری از این بیانیه با اشاره به اینکه واکسیناسیون کودکان و نوجوانان آمده است: ضروری است که دولت، وزارت بهداشت را مکلف به کار ترویجی و اطلاع‌رسانی صحیح و از مجرای قابل اعتماد کند و هم زمان کار واکسیناسیون این گروه سنی را با همکاری مدارس و مناطق با سرعت بیشتری انجام دهد.

درخواست کمک رساندن به کودکان پناهنده افغانستانی

بیانیه مذکور می‌افزاید: به دلیل تغییر و تحول‌های سیاسی در افغانستان و اشغال نهادهای حاکمیتی این کشور توسط طالبان، حیات و ممات خانواده‌های افغانستانی و کودکان آنها در معرض خطر جدی قرار گرفته است و آنان طبق روال ۴۰ سال گذشته ایران را به عنوان مأمنی برای فرار از شرایط فعلی دانسته و به هر طریقی در حال ورود به خاک این سرزمین هستند لذا تسهیل در وضعیت اسکان، بهداشت و درمان، تغذیه و آموزش این کودکان پناهنده و خانواده‌های آنان نیازمند همکاری نهادهای دولتی، بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی است و همچنین درخواست از نهادهای بین‌المللی حوزه کودکان بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.

باتوجه به مطالب ذکر شده انجمن حمایت از حقوق کودکان در این بیانیه دو توصیه جدی به دولت (نهادهای مربوط به حوزه کودکان) و سازمانهای غیردولتی ارائه داده است:۱ـ دولت مکلف است برای کاهش آلام و بهبود و ارتقای شرایط زیستی و مسائل کودکان (با اولویت‌های ذکر شده) تمامی ابزارهای لازم و امکانات موجود را به کار بگیرد و هر ۶ ماه گزارشی دربارۀ اقدامات به عمل آمده تهیه و از طریق رسانه ملی اطلاع‌رسانی کند. ۲ـ  انجمن حمایت از حقوق کودکان به سایر سازمانهای غیردولتی در جای جای کشورمان توصیه می‌کند که مطالبه‌گری حقوق کودکان از دولت و نظارت بر عملکرد سازمانهای مسئول در این عرصه را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده و همچنین برای کاهش معضلات حوزه کودکان به قالب همکاری‌های مطابق با شرایط بیندیشند و با تعامل با بخش دولتی برای پیشبرد برنامه‌ها و اقدامات معطوف به بهبود شرایط کودکان تلاش کنند. آیندگان ما را قضاوت خواهند کرد.

اشتراک گذاری
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
Share on print
Print
جدیدتربن مطالب
مطالب مرتبط
دیدگاه‌ها

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *